Heerenwoud

Heerenwoud

Ons nieuwe huis staat in Heerenwoud, in de wijk Skoatterwâld in Heerenveen. Het gebied grenst aan het Oranjewoud, ooit het landgoed van de Friese Oranje-Nassaus, waar ook Museum Belvédère staat. Het complex bestaat uit 46 parkwoningen in de vorm van twee los liggende halve cirkels in een Engels landschapspark, met bosschages en grote waterpartijen. Je kijkt je ogen uit!

De omgeving mag dan al schilderachtig zijn, het project zelf is eveneens erg bijzonder van opzet. De associaties met Gaudi, Hundertwasser en Jugendstil zijn niet zomaar toevallig. Geïnspireerd door de fraaie en weelderige natuur worden, in harmonie met het landschap, twee halve cirkels met parkwoningen gebouwd volgens organische architectuur.

Uit de exclusieve voorpremière van het nieuwbouwproject uit 2006

Er is veel over Heerenwoud, de plek waar ons droomhuis staat, te vinden. Vooral hoe uniek het project is. Het ligt naast het landgoed Zwanenwoud, eveneens binnen de vinexlocatie Skoatterwâld, waarvan het stedenbouwkundige plan afkomstig is van Ashok Bhalotra. Het plan is gesitueerd in een sterk glooiend parklandschap in Engelse stijl, in tegenstelling tot het eerste landgoed, het Zwanenwoud, ontwerpen door Sjoerd Soeters in een strakke Franse stijl. Een opvallend element van Heerenwoud is de waterpartij die midden door het park loopt. Na het Zwanenwoud en het Museum Belvédère is dit de derde buitenplaats voor de wijk. Een buitenplaats ;-).

Heerenwoud van bovenaf gezien, met achterin het Zwanenwoud. Foto Facebook groep Heerenwoud.
1e buitenplaats Zwanenwoud, uit 2003. Foto: Locksleycollective.

Na een intensief en langdurig voortraject is uiteindelijk een winnend ontwerp gemaakt door Maarten Min van Min2 architecten te Bergen. Het ontwerp is in 2005 gemaakt en in 2008 gerealiseerd. In de opdracht voor het ontwerp werd aangegeven dat het bestuur gecharmeerd was van Jugendstil. Dat was voor Maarten Min een oude liefde die hij opnieuw bestudeerde en vertaalde naar dit project. Maarten Min sprak zelf van Jugendstil anno 2006, in combinatie met het authentieke van Friesland, en dan in het bijzonder het ‘omgaan met’ het vele omringende water.

Bij aanvang van het ontwerpproces dacht hij aan aspecten van zwanen, die kenmerkend zijn voor deze stijl, met een knipoog naar het Zwanenwoud. De buitengevel heeft de beweging van zwanenvleugels met lange donkere lijnen in een witte gevel. Het geheel heeft een vrouwelijke gratie; sierlijke ronde vormen en het golvende dak. De bruggen en metalen toevoegingen aan de woningen zijn geïnspireerd op de vloeiende vormen van Art Deco. De binnengevel heeft als thema wuivend riet, dat is verwerkt in het metselwerk. Door het glooiende landschap is het complex op een kunstmatige verhoging ontstaan, en is de woonverdieping op het eerste niveau, met een ruim uitzicht vanuit de woning.

Jugendstil anno 2006, in combinatie met het authentieke van Friesland.

Maarten Min van Min2
De buitengevel met de beweging van zwanenvleugels. Foto Mulderij BV.
De binnengevel met de vormen van wuivend riet. Foto Mulderij BV.

Maarten Min heeft de royale woningen zó ontworpen dat de woonlaag, heel natuurlijk liggend op een glooiing, uitzicht biedt over een schitterend landschap. En ook fijn, dat wordt door de gemeente onderhouden. Er is bij de woningen vooral gelet op woonkwaliteit. Dus: veel ruimte, overal. Om te leven, te koken, te slapen en te bergen. Er is ruimte voor twee auto’s voor het souterrain onder de woning en alleen de begane grond heeft een oppervlakte van ca 68 m2, waarbij de dubbele, openslaande deuren je een heerlijk buitengevoel geven. De eerste verdieping heeft vier slaapkamers en een badkamer. Sommige huizen hebben nog een 2e verdieping. Ons huis heeft een vliering, waar het dak de glooiing naar boven inzet.

Souterrain met plek voor twee auto’s en de glooiing om het gebouw. Foto Mulderij BV.

De binnentuin bestaat uit een eilandenrijk dat via een slingerend vlonder pad toegankelijk is gemaakt. Verborgen voor de blik van buiten liggen aan de achterzijde van de woningen verhoogde tuinen, die door middel van taluds met schanskorven gescheiden zijn van het lager gelegen middengebied. De omsloten ligging van deze ruimte, samen met de rustieke beplanting van varens, hoefblad en moerascypressen resulteren in een geheimzinnige en spannende wereld, die in sterk contrast staat met het open golvende landschap rondom. Door een zorgvuldige enscenering van hoogteverschillen in het terrein ontstaat een autoluwe omgeving, waarbij er vanuit elke woning een vrij uitzicht is op het omringende park.

De binnentuin ten tijde van de oplevering in 2008. Foto: Locksleycollective.

Nog iets over de vastgoedontwikkeling, Die was in handen van Heijmans Vastgoed. De ontwikkelingsmanager van Heijmans was Peter Prak. Hij heeft de ontwikkeling en verkoop van dit tweede landgoedproject getrokken. In nauw overleg tussen Maarten Min, Ashok Bhalotra en Peter Prak is een unieke buitenplaats ontworpen wat zowel stedenbouwkundig, landschappelijk als architectonisch als een parel in een groot landschap ligt. Het verschil met het Zwanenwoud is de grote mate van privacy voor bewoners met de binnentuin naast het openbare park en twee gebouwde parkeerplaatsen per woning. In groot contrast met het spectaculaire Zwanenwoud was dit project binnen een paar weken uitverkocht.

Enkele bijzonderheden over het metsel- en lijmwerk dat door door Mulderij BV Hoogeveen werd uitgevoerd: 225.000 gevelstenen, stootvoegloos gemetseld, metselwerk conform de doorstrijk- methode met pointmaster, patronen in het metselwerk beelden “Rietstengels” uit. De voordeuromranding en gevelbekleding in natuursteen Jura geel gezoet werd uitgevoerd door Qubestone Veendam.

Bij de voordeur is natuursteen Jura geel gezoet verwerkt. Foto: Qubestone Veendam.

Voor dit overzicht is geput uit teksten van Architectenweb, NXTLandscapes, Locksley Collective, Worldarchitecture, Mulderij BV en Qubestone Veendam.

Van het Capelleveen naar van Capelleveen

De Grift

Mensen zijn vaak nieuwsgierig naar de herkomst van hun achternaam. Ik ben daar geen uitzondering op. Er zijn tegenwoordig veel bronnen gedigitaliseerd en onderzoek kan nu gewoon vanachter je beeldscherm. In mijn geval was er al een familielid die in de jaren negentig had uitgezocht waar de naam Van Capelleveen vandaan komt. Nog makkelijker.

Deze mevrouw is J.A. Blok – van Capelleveen en zij deed uitgebreid onderzoek naar het ontstaan van de geslachtsnaam. In Rhenen, in de provincie Utrecht, lagen oorspronkelijk tussen de Grebbeberg en de Rode Haan vele percelen veenland, waar de eigenaren voor het turfvervoer gebruik van de Grift mochten maken. De Grift is een waterloop die is aangelegd door David van Bourgondië, een van de bisschoppen van Utrecht. In 1473 gaf hij opdracht tot het graven van een grift, dat later de Bisschop Davidsgrift heet. Het veen werd opgedeeld in stukken die als lot of blok werden aangeduid. Zo had men het Brouckhagense lot, het Middelwijkse lot en het Capelleveenlot.

David van Bourgondië

De Grift kwam in 1481 gereed en al spoedig voeren er kleine scheepjes vanaf de Rijn binnen richting de Rhenense venen. De naam van dit type scheepjes was samoureus. Een deel van de venen die bewerkt werden, behoorden vanouds tot de kapel van het kasteel ter Horst te Achterberg. Deze venen waren als prebende bestemd voor de kanunniken van het kapittel van die kapel, die in het Karthuizer Klooster te Utrecht woonden. Genoemd veen nu, waaruit door deze kanunniken revenuen werden getrokken, werd daarom ook wel Capelle-prebendaten of Capellanenveen genoemd, later ’t Capelleveen. Dit Capelleveen lag voor het Santfoortschut, een houten waterkering. Dat lag ongeveer op de plaats waar tegenwoordig het natuurgebied de Hel zich uitstrekt, tussen de Rauweveldseweg en de Ketelweg in Rhenen. De Hel is de naam uit de oudheid wat zoiets kan betekenen als Noorden.

Het Karthuizer Klooster, door L.P. Serrurier, 1730 naar ouder voorbeeld (Het Utrechts Archief)

De naam Van Capelleveen is dus ontstaan als gevolg van wonen op of bij die venen. De familienaam zou ook een aanduiding geweest kunnen zijn van eigendom ter plaatste, een dienstbetrekking of een soortgelijke verhouding ten opzichte van de eigenaren of pachters van die venen.

Ik las in een artikel dat uit een onderzoek van de Duitse psycholoog Jochen Gebauer blijkt dat de meeste mensen hun naam erg waarderen. Bijzonder is dat we de afzonderlijke letters van onze voor- en achternaam over het algemeen mooier vinden dan andere letters uit het alfabet. We vinden de letters uit onze naam zelfs zo mooi, dat we ons er zo veel mogelijk mee omringen. Zo kiezen we vaker voor woonplaatsen, beroepen, partners en merken die op onze naam lijken dan je op basis van toeval zou verwachten. Zowel mijn voor- als achternaam begint met een C. Ben ik daarom zo blij met mijn werkplek op de afdeling Corporate Communicatie en mijn functie van contentmarketeer? En hoe plaats ik de keuze voor de woonplaats Heerenveen hierin?

Deze gegevens zijn overgenomen uit: Van het Capelleveen naar van Capelleveen, J.A. Blok – Van Capelleveen, 1997, Bilthoven.